تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی تاریخ و تمدن پارسیان - كهن‌ترین دستنویس «وندیداد» در حافظه جهانی ایران، ثبت شد

نسخه‌ی كهنسال «وندیداد» كه اكنون در مركز اسناد و كتابخانه‌ی مركزی دانشگاه تهران نگهداری می‌شود در دفتر «حافظه جهانی ایران» ثبت شد.

 این دستنویس خطی كهن‌‌ترین نسخه‌ی کامل از این كتاب آیینی در جهان به شمار می‌آید.



این نسخه‌ی كهن به سال 976 یزدگردی برابر با 1036(قمری) در یزد نوشته شده است. بر پایه‌ی آگاهی كمیته ملی «حافظه جهانی ایران»، دستنویس خطی وندیداد به شماره‌ی 11263 وابسته‌ به مجموعه‌ی دستنویس‌های خطی كتابخانه مركزی و مركز اسناد دانشگاه تهران در دفتر ثبت حافظ جهانی ایران به ثبت رسید.

دستنویس یاد شده دارای متن کامل وندیداد و متن کامل ویسپرد و بخش اصلی یسناست. حاشیه‌ی دستنویس نیز به زند نوشته شده است. هم‌اكنون دستنویس‌های بسیاری از اوستا در کتابخانه‌های گوناگون جهان نگهداری می‌شود. دستنویس وندیداد از آن رو كه برنویس‌(:‌كاتب) آن شناخته شده است از دست‌بردهای زمان به‌دور مانده و از ارزش بسیاری برخوردار است.

 این نیز در خور یادآوری است كه روشن بودن شناسنامه‌ی كتاب و این كه از زمان نگارش‌(:كتابت) تا‌كنون در خانواده‌ای از موبدان نگهداری شده است، نه تنها اصیل بودن دستنویس وندیداد را نشان می‌دهد بلكه بر ارزش آن می‌افزاید. این دستنویس به سه خط دین دبیره‌(اوستایی)، پهلوی و فارسی نوشته شده است.

وندیداد به پیشنهاد كتابخانه‌ی مركزی و مركز اسناد دانشگاه تهران و پس از بررسی در نشست‌های كارشناسی كمیته‌ی ملی حافظه جهانی برای ثبت در دفتر این كمیته پذیرفته شد. از سال 1387 تاكنون، 17 اثر در این دفتر به ثبت رسیده‌اند كه یكی از آنها دستنویس «پنج گنج» نظامی، وابسته به كتابخانه‌ی مركزی است. این كتاب كهن‌‌ترین دستنویس تاریخ‌دار از «پنج گنج» در جهان است.

وندیداد نوزدهمین نسك اوستا است كه امروز همه‌ی آن به دست ما رسیده است. این نسك به 22 فرگرد دارد. نوشته‌های فرگردها به گونه‌ی پرسش و پاسخ است. نوشتن این بخش از اوستا را به مغان مادی نسبت می‌دهند. بنابراین در وندیداد آثاری از قانون‌های كهن پیش‌زرتشتی را در كنار قانون‌های نو می‌توان دید. وندیداد داری شرح پهلوی‌(زند) نیز هست.

فرگرد نخست وندیداد تنها بخشی از اوستا است كه درباره‌ی خاستگاه ایرانیان آگاهی‌های سودمندی به‌دست می‌دهد. این فرگرد از شانزده جایگاه كه سكونت‌گاه نخستین ایرانیان است‌، سخن گفته است. فرگرد دوم، داستان جم است‌، فرگرد سوم، درباره‌ی نهادهای كشاورزی و آبادانی است. فرگرد چهارم دربردارنده دادها و نهاد و پاسداشت پیمان‌هاست. فرگرد پنجم تا پایان فرگرد دوازدهم، قانون‌های آلودگی‌ها و ناپاكی‌هاست.

فرگرد سیزدهم درباره‌ی جانوران سودمند، فرگرد چهاردهم درباره‌ی پادافره‌ها، فرگرد پانزدهم درباره‌ی گناهان مرگ ارزان، فرگرد شانزدهم درباره‌ی ناپاكی‌ها، فرگرد هفدهم قانون‌ها، فرگرد هجدهم درباره موبدان و سپندینگی پرنده‌ی یاور ایزد سروش، فرگرد نوزدهم درخواست اشو‌زرتشت از اورمزد و فرگرد بیستم تا بیست و دوم درباره‌ی پزشكی است.


منبع : تارنمای امرداد