تبلیغات
پایگاه اطلاع رسانی تاریخ و تمدن پارسیان - ارزش و احترام آب نزد پارسیان

آب و آبیاری در ایران پیشینه ای دیرینه و فراتر از تاریخ مدون دارد.

بر خلاف بسیاری از مناطق دنیا, وضعیت جغرافیائی و آب وهوائی در ایران به گونه ای نبوده است كه آب در محل زندگی مردم مهیا و در دسترس باشد به این سبب ایرانیان در طول تاریخ همواره كوشیده اند كه آب را در كنار خود قرار دهند.


ایران به عنوان متمدنترین كشور دنیا در زمینه كشاورزی و تامین و بهره برداری پایدار از منابع آب تجربه های گرانقدری دارد چنانكه قدمت كاریزها را به پیشدادیان نسبت میدهند و آمده است كه منوچهر شاه نخستین كسی بود كه كاریز كند و آب را از زمین با اندیشه كردن بیرون اورد.

 

روشهائی از آبیاری مانند استفاده از كوزههای سفالی (كه هنوز هم در نواحی حاشیهء كویر ایران متداول است.) گواه این است كه ابتكار آبیاری به اصطلاح قطره ای به نیاكان ما تعلق دارد و آنان با انتخاب گیاهان و ارقام مناسب و شیوههای حفظ رطوبت خاك و استفاده از سیلاب به شیوه بند سازی , به شیوه ای مناسب از منابع آب استفاده میكردند , شیوه ای كه امروز با نام "اسپیت" سامانهء نوین و پایدار آبی معرفی میشود.؟

 

نیاكان ما سالیان دراز با استفاده از آب و خاك شور به تولید محصول پرداخته و با این شیوه آشنا بوده اند.

 

دانش بومی آنها در بهره برداری از آب و خاك شور از گنجینه های علمی با ارزش دنیاست كه امروزه توجه جهانیان را به خود جلب كرده است.

 

مهمتر از همه اینكه آب در آیین زرتشت و در بین پارسیان بسیار مقدس بوده و هست قداست آب و حفاظت از آن تا آنجا با فرهنگ و كیش و آیین ما در آمیخته است كه حتی امروزه سوگند خوردن به آب در میان روستاییان متداول است.

 

 در گذشته نیز اگر فردی قصد عهد بستن داشت مایعی را به علامت درستی گفتار خود مینوشید كه این مایع تشكیل شده از آب و گوگرد بود به عبارتی درست تر كه آبی كه در آن مقداری گوگرد نیز وجود داشت به نام "سوگند" نامیده میشد كه بعدها در زمان اعراب به هر عملی كه منتهی به بستن عهدی آسمانی میشد سوگند خوردن اطلاق میكردند.

 

جالبتر آنكه فعل خوردن نیز از روی آن حذف نشده است و در این زمان نیز "میگوئیم سوگند میخورم" در حالیكه باید گفته شود "سوگند یاد میكنم" پس ما هنوز هم ما بدون آنكه خود بدانیم از نیاكانمان و آیین زرتشتی پیروی میكنیم.

 

اكنون هم هیچ مراسم كیشی را نمیتوان یافت كه در ان از آب به عنوان یك ماده مقدس نامی به میان نیامده باشد.

 

بر فرض شستن قبر نیاكانمان از اینروست كه در گذشته اگر آب و یا نوشیدنی دیگری را مینوشیدند مقداری از ان را به پاس احترام به روح نیاكان بر زمین میریختند و اكنون با كمی تغییر نا محسوس ما قبر آنان را پاك میشوئیم.

 

تاریخ نویسان تمدن پارسیان را "تمدن هیدرولیكی"و اخلاق آنان را "اخلاق آبی" بیان میكنند.

 

مردم ما تلف كردن آب را گناهی بزرگ و حفاظت از آنرا كرداری نیك میدانستند.

نیاكان ما در مهار كردن و انتقال آبهای سطحی نیز از دانش و فناوری بسیار قوی برخوردار بودند.

 

بنا نهادن سدهای بلند قوسی و انتقال بین حوضه ای و مجاری زیر زمینی (كه گاهی عمق آنها بالغ بر 300 متر است) نمونه ای از دانش و فناوری منحصر بفرد آنهاست.

 

بیش از 1000/هزار سال قبل كه اروپائیان حتی چرخهء آبها را نمیشناختند نیاكان ما در زمینهء شناخت و چرخهء آبها كتابهائی را به چاپ رسانده اند.

 

 كه نشان دهنده ان است كه هیچ كشوری در دنیا به اندازهء نیاكان ما در مدیریت و توزیع و استفاده از آب مهارت نداشته است.

 

 جالب آنكه روستاهای ایران و موقعیت و محل آنها و نیز فاصله و قلمرو و حتی الگوی كشاورزی و غذائی مردم بر اساس موجودیت و مهیائی آب شكل گرفته است.

 

روستائیان از نگهبانی و حفاظت آب دریغ نمیكردند باور كیشی و فرهنگی آنها این بود كه آب زنده است و اگر تنها بماند تلف میشود.

 هنوز برخی روستائیان خراسان همراهان آب را به یاد دارند اینها افرادی بودند كه همیشه با آب حركت وآنرا به اصطلاح همراهی میكردند تا از هرز رفتن آن جلوگیری كنند.

 

در آخر برای كاملتر توضیح دادن قدرت علمی نیاكانمان در زمینهء مهار و استفاده بهینه از آب نمونه ای تاریخی برای شما عزیزان میاورم:

 

خشایار شاه در جریان لشگر كشی خود به اروپا, برای تسهیل عبور كشتیهای نظامی ایران از یك سوی شبه جزیره به سوی دیگر آن آبراهی را ساخته بود كه به مرور زمان در زیر خاك پنهان شده بود.

در 8 ماه می سال2001 برابر با 18 اردیبهشت2560 شاهنشاهی (4سال قبل)یك گروه باستان شناس یونانی وایتالیائی وانگلیسی اعلام كردند كه این آبراه را كه خشایار شاه در سال 480 پیش از میلاد برابر با 79 شاهنشاهی ساخته بود یافته اند.

 

باستان شناسانی كه آبراه را كشف كرده اند گفته اند كه مهارت مهندسان ایرانی سازندهء رود خانه به اندازهء مهندسان امروزی بوده است كه این خود نمایانگر اعجاب انگیز بودن پیشرفت علمی ایران در آن زمان دارد آنها گفته اند كه عرض رود خانه در قسمت زیرین كمتر از بالا بوده و دو كشتی براحتی از كنار هم میتوانستند عبور كنند طول این آبراه 1600 متر و عرض آن در بالا 34 متر بوده است.

درود بر ایرانی